سقف کاذب یک سقف ثانویه است که در زیر سقف اصلی آویخته می شود.

امروزه سقف کاذب به عنوان  یک جزء اصلی از ساختار ساخت و ساز معماری مدرن در پروژه های مسکونی و تجاری استفاده میگردد.

تاریخچه

سقف کاذب در ژاپن به دلایل زیبایی از اوایل دوره ی مومارچی (1573- 1337 )   استفاده می شد.

در لندن ، انگلستان برای کمک به آکوستیک نمودن سالن تماشا خانه Black friars از سقف کاذب در سال 1596 استفاده نمود.

در ابتدا سقف کاذب با استفاده از کاشی های به هم پیوسته ساخته می شد و تنها راه برای دسترسی و تعمیر ویا بازبینی پشت سقف  کاشی کلیدی لبه دار را باز و سپس با از بین بردن کاشی های به هم پیوسته تا محل مورد نیاز تخریب می نمودند تا به محل مورد نیاز دسترسی پیدا نماید.

هنگامی که تعمیر و یا بازبینی تکمیل شد کاشی ها می بایست دوباره نصب گردد. این فرایند می تواند بسیار وقت گیر و هزینه بر باشد.

در 8 سپتامبر 1958 دونالداف براون در شهر اوهایو، برای ساخت و ساز سقف کاذب ثبت اختراع نمود. این اختراع به نوعی بود که ساخت و ساز سقف کاذب به راحتی و در محل مورد نظر دسترسی به پشت سقف را آسان می نمود.

شماره ثبت اختراع در  ایالات متحده به شماره 2984946 در 23 ماه می سال 1961به صورت رسمی به نام دونالف براون اعطا شده است.

اهداف طراحی چیست؟

طراحی ساختمان های موثر، مستلزم توازن اهداف چندگانه : زیبایی شناسی، آکوستیک، عوامل محیطی و ادغام با زیر ساخت های ساختمان و هم چنین ذکر هزینه های ساخت و ساز و هزینه ی عملیات های طولانی مدت می باشد که به تفکیک در ذیل شرح داده شده است:

زیبایی شناسی

سقف کاذب مدرن در ابتدا برای پنهان کردن زیر بنای ساختمان شامل: لوله کشی، سیم کشی و یا شبکه ی کانال ها با ایجاد یک فضا پایین تر از سقف اصلی اجرا می شد که دسترسی برای تعمیرات و بازرسی را اجازه می داد.

انواعی از سقف کاذب هم به صورت دکوراتیو وجود دارد که سیستم های آب پاش را در حالیکه قابلیت جلوگیری از احتراق را دارد پنهان می کند.

برای سال های طولانی، سقف های کاذب از کاشی های سفید ساخته می شد اما در حال حاضر نوآوری مدرن ارائه ی مجموعه ای از گزینه های همچون اندازه، رنگ،نوع مواد (از جمله طرح یک پارچه سازی با سیستم عامل و چرم مصنوعی، چوب یا فلز)، جلوه های بصری، اشکال، الگوها و هم چنین سیستم های پشتیبانی و راه دسترسی به فضای موجود در پشت سقف را فراهم ساخته است.

صوت شناسی

تعادل و کنترل صوتی یکی دیکر از اهداف اولیه ی سقف کاذب است. یک اتاق پر سروصدا می تواند آزاردهنده باشد، لذا آکوستیک بودن سقف کاذب یکی از ملزومات و مشخصات اصلی آن می باشد.

اجرای سقف کاذب آکوستیک با توجه به مکان های عمومی و ازدیاد جمعیت به طور چشمگیری افزایش پیدا کرده است.در این راستا گاهی اوقات با اضافه کردن عایق پشم سنگ و یا شیشه برای تضعیف صدا نیز استفاده می شود.

کیفیت محیط داخلی

کیفیت محیط داخلی شامل تهویه ی مطبوع، انتشارVOC روشنایی (ترکیبات آلی فرار) و سیستم های کنترل حرارتی ،استفاده از نور روز به عنوان نور طبیعی، آکوستیک و بهینه سازی در فضا تعریف می گردد.

پایداری

در بسیاری از تولید کنندگان سقف کاذب پایداری به عنوان یک هدف می باشد.

ویژگی های دیگر می تواند شامل بهره وری انرژی از جمله اثر نور در روز و کیفیت عایق حرارتی آن باشد.

هماهنگ سازی با زیرساخت

هماهنگ سازی مکانیکی، الکتریکی و لوله کشی با سقف کاذب مساله مهمی است چرا که بسیاری از این سیستم ها بالاتر از سقف کاذب اجرا می شوند.

خوش بختانه، اکثرسیستم های سقف کاذب امروزه با این شیوه هماهنگ سازی طراحی می گردد.

طراحی در این راستا می تواند کمکی در زیبایی هم چنین دسترسی و نگهداری تاسیسات پشت سقف کاذب را تحت تاثیر قرار دهد.

هزینه

بازگشت سرمایه در اجرای سقف کاذب طی مطالعات و تجربیات نشان داده که بیشتر از سقف های ثابت بوده است.

شبکه های معلق

نوعی از سقف کاذب متشکل ازشبکه هایی از سپری آلومینیومی و یا گالوانیزه می باشد که در داخل آن ها انواع پانل های سبک جایگذاری و پر می شوند.

در اروپا اندازه ی این شبکه ها (600 * 600میلی متر) است در حالی که پرکننده و یا تایل آن کمی کوچکتر و در اندازه ی (595 * 595 میلی متر) یا (1195 * 595 میلی متر) هستند.

نوع دیگر سقف کاذب ، سیستم شبکه ی پنهان است.

در این نوع سقف کاذب تایل های به هم پیوسته با استفاده از قطعه ی گالوانیزه رول فرم شده به نام سپری فلزی به کار گرفته شده است. متاسفانه این نوع سقف برای دسترسی به نقاط پشت سقف کاذب را مقداری دشوار ساخته است.

به طور کلی این نوع سقف ها را نمی توان خیلی پایین تر از تاسیسات اجرا نمود.

سیستم شبکه ی پنهان دارای برخی معایب عمده تری نسبت به سیستم شبکه نمایان است که مهم ترین آن ها مشکل باز نمودن و دمونتاژ قطعه از شبکه است که در برخی از موارد می تواند آسیب جبران ناپذیری به قطعات وارد آورد.

اجزای اصلی سقف کاذب

همانگونه که گفته شد از مزایای کلی سقف کاذب این است که اغلب برای پنهان کردن لوله، سیم و یا سقف موجود استفاده می شود.

معمولا انتخاب گسترده ای از رنگ و یا بافت و غشاء را می توان به شکل های متنوعی از سقف های کاذب انتخاب و اجرا نمود.

سقف کاذب یک سیستم است که از چهار قسمت اصلی ساخته شده است:

1- محیط فضا از پروفیل آلومینیوم یا پلاستیک PVC  اجرا می گردد که آن از تنوع رنگ و طرح های  مختلفی می توان انتخاب نمود

2- آویز مربوطه (گالوانیزه)

3- پانل های اصلی (PVC، آلومینیومی، گالوانیزه، شیشه و…)

4- نگهدارنده پانل ها  (سپری، یوچانل یا کاریر) که معمولا گالوانیزه می باشد.

رها شدن سقف کاذب

نوعی از سقف های کاذب طراحی شده است که سیستم اتقاء حریق (آب پاش ها) در زیر آن نصب می شود.

این نوع سقف ها به گونه ای طراحی شده که نسبت به دما حساس هستند و با رها شدن در حادثه ی آتش سوزی اجازه می دهد تا آب پاش ها فعال گردند.

استانداردهای سقف (ایالات متحده)

استانداردهای ذکر شده در زیر برای انواع سقف های کاذب عمومیت دارند:

FMجهانی_ استانداردهای تایید برای سقف های پلاستیکی معلق

UL_ پانل های سقف برای استفاده در زیر آب پاش

پانل های فوم دارICC-ES-AC12

مسائل ایمنی

نصب سیم کشی در فضای اشغال شده می تواند مورد توجه قرار نگیرد و این امر تبدیل به خطر آتش سوزی و حادثه شود. تحت این فرض همیشه باید یک فضای هوایی اشغال نشده در پشت سقف کاذب وجود داشته باشد.

در ساختمان های قدیمی اغلب در فضای بالای سقف کاذب یک فضا به عنوان سیستم های تهویه وجود داشت که برای رسیدن هوای تازه به زیر اتاق تعبیه و ساخته می شود. این عمل در حال حاضر در ساخت و ساز جدید کم تر استفاده می شود وبه جای آن از سقف کاذب استفاده می کنند.

سیستم سیم کشی در پشت سقف های کاذب به محافظت از ساکنان ساختمان کمک می کند به طوری که در زمان آتش سوزی مواد شیمیایی سمی که از طریق سیستم تهویه مکیده می شود ساکنان را مسموم نمی کنند و هم چنین مانع از گسترش آتش سوزی به داخل فضاها می شود.

سیم کشی برق با ولتاژ بالا باید درپشت سقف کاذب و یا محل عبور سیم برق در ساختمان قرار گیرد و باید به ظرف فلزی سینی کابل محصور شود.

اجرای سیم کشی و تاسیسات در جهت  محدود کردن گسترش شعله به فضاهای داخلی می باشد.

مناطق مستعد در زلزله (به عنوان مثال کالیفرنیا) اغلب توسط قوانین ساخت و ساز سبک به منظور حصول اطمینان از سقف کاذب استفاده می کنند که در طی زمین لرزه آسیب جزئی به سقف و روی ساکنان در طول لرزش وارد می شود.

لامپ روشنایی و وسایل دیگر نصب شده در سقف کاذب مستلزم این است که به سقف اصلی و یا ساپورت های مجزا از سقف کاذب نصب گردند.

اغلب در صورت آتش سوزی بالای سقف کاذب به دلیل دمونتاژ آسان و سبک بودن ، آتش نشان به راحتی سقف کاذب را پیاده و به آسانی به آتش دسترسی پیدا می کند.

سقف های سنگین و مشتعل پذیر می تواند باعث ضربه به آتش نشان شود.

استفاده از سقف های کاذب سبک در صورت ریزش برای آتش نشان خطر آفرین نمی باشد.

مزایای ایمنی آتش نشانی

برای در نظر گرفتن ایمنی آتش نشان و ساکنان در استاندارد سقف های کاذب از الیاف معدنی، پلاستیک، قلع، کامپوزیت و یا قطعات چوبی مجاز استفاده می شودکه کندسوز بوده و دود کمی تولید می کند.

سهولت اصلاح

مزیت دیگر سقف کاذب این است که قطعه های سقف کاذب برای دسترسی فوری به فضای پشت سقف به راحتی برداشته و تا حد زیادی تعمیر و یا تعمیرات را ساده می کند.

نصب سیم کشی و لوله کشی در پشت دیوار سقف های سنتی دشوار است. لذا اکنون کلیه تاسیسات رادر پشت سقف کاذب طراحی و اجرا می کنند.

در صورت بازسازی، تقریبا می توان تمام اجزای سقف کاذب را پیاده و حتی در جای دیگر نصب نمود.

اجرای تاسیسات و مکانیک در پشت سقف کاذب این امکان را می دهد که تعمیرات کم هزینه و با حداقل تخریب صورت پذیرد و با توجه به اینکه سیم کشی ها در فضای باز پشت سقف تعبیه می گردد طول عمر آنها نیز به نسبت ساختارهای دیگر طولانی تر خواهد شد.